Haruka Matsuo

Traditionele Japanse theepotten maker

Haruka Matsuo is geboren in Japan, maar woont al jaren in Nederland. Ze maakt theepotten op een traditionele Japanse manier. Opgegroeid in een klein bergdorpje zonder stroom of water. Haar vader is boetseerder en haar moeder weefster. Keramiek is haar met de paplepel ingegoten. In de zomer staan de bergen vol met bloeiende theeplanten, maar zodra het seizoen voorbij is wordt er door de bewoners klei uit de grond van de plantage gehaald om onder andere theepotten mee te maken. Op de kunstacademie is Haruka gaan experimenteren met verschillende materialen zoals klei en ijzer. Zo is ze zelf servies en theepotten gaan maken.

Op een herfstige dag ontmoet ik Haruka in haar Studio. Verscholen tussen de bomen van het gooi schuilt haar studio. De ochtend begon met thee drinken, een moment van rust en bezinning. Een moment wat ze mensen ook mee geeft middels haar theeceremonies. In stilte bloemen plukken, die vervolgens gebruikt worden om thee mee te maken. Alles word in stilte en met aandacht gedaan. Hiervoor gebruikt Haruka haar zelfgemaakte kopjes en theepot waar groene “Gyokuro” thee uit geserveerd word.

“Toen ik klein was had ik elke dag voor of na school een theemoment samen met mijn moeder”

Deze theepotten zijn volgens een oude traditionele Japanse manier. Hierbij word een houten mal gebruikt die je uit elkaar kan halen. Het is dezelfde manier die vroeger werd gebruikt om papieren lantaarns mee te maken. Bij deze techniek “Kigata Banko Yaki” word een stuk dun geperste klei rond de houten mal gewikkeld, met behulp van Kakishibu papier (natuurlijk papier gemaakt van het sap van kaki fruit).

De klei die word gebruikt komt van Nederlandse bodem. Een boer uit Deventer wijst Haruka plekken aan langs de IJssel waar ze klei uit de grond kan halen. Om de klei een fijne textuur te geven word het gezeefd, vervolgens word er een ander soort klei aan toegevoegd en dan word alles heel goed gekneed. Als alles goed gekneed is word het om de houten mal gedaan. Voor het glazuur haalt Haruka haar inspiratie uit de natuur. Van haar jeugd uit Japan, maar ook van dahlia’s die dwarrelen in de lucht.

“Het is belangrijk dat mensen de aarde aanraken”

Als 9e generatie opvolger van de “Kigata Banko Yaki” ambacht wil Haruka mensen meegeven dat ze met aandacht gaan leven en genieten van het nu. Tevreden zijn met de kleinste dingen in het leven en daar je geluk uit halen. Voor Haruka is dat haar eigen groenten tuin. Met de handen door de aarde wroeten en potten schoonmaken. Om zo dichter bij de natuur te komen en samen goed voor de grond te zorgen zodat het wat moois terug geeft.

November 2021 Studio Haruka Matsuo

Nostalgie

Bessen plukken

Ik volg vaders voetstappen door het zachte zand
De geur van dennenbomen vult het bos
Een verrekijker bungelt om mijn nek
Mijn mandje gevuld met bosbessen

Thuis wacht ons een stapel warme pannenkoeken
Op 't veld

Het is bijna winter
De vorst zit in de grond
Mijn handen zijn ruw
Ruw van het harde werk

Biet na biet
Baan ik me een weg door het gewas

Charlotte Godfriedt

Porseleinen sierraden maker

In een groot leegstaand schoolgebouw waar de gangen en vitrines gevuld zijn met beelden en kunst zit het atelier van Charlotte Godfriedt. Met 2 andere vrouwelijke makers deelt ze het oude computer lokaal. De kasten zijn gevuld met handgemaakte vazen, kommen en mokken. Een andere kast gevuld met pareltjes van oorbellen, allemaal in frisse zachte kleuren en vormen. Dit is wat Charlotte’s werk zo herkenbaar maakt. De zachte uitstraling en de organische vormen, die je doen denken aan koraal, aangespoeld zeewier of zwammen in het bos.

“De authenticiteit vind ik belangrijk, elk sieraad is uniek”          

Tijdens haar opleiding Art, Communication and Design aan de kunstacademie is het allemaal begonnen. Het was een vrij technische en moderne opleiding, vooral gericht op de digitale vorm van kunst. Charlotte miste het werken met de handen en creatief bezig zijn, tot in het 3e jaar een vrije opdracht kwam en ze het idee kreeg om met porselein te gaan werken.

Voor het eerst mallen gebruiken om het porselein in te gieten. Kijken hoe het materiaal zich vormt en hoe het omgaat met de 4 elementen, hoe je daar mee kan spelen. Het project bestond uit allerlei verschillende vazen, geïnspireerd op de huid en de imperfecties daarvan. Organische vormen en zachtheid is wat toen al zichtbaar werd in Charlotte’s werk. Elke vrije vrijdag bracht ze zo door in het keramiek lokaal om te experimenteren wat je met porselein kan doen.

“Ik laat mij inspireren door organische vormen”

Het is een kunst om te zien hoe Charlotte te werk gaat. In een dunne laag plat gerolde porselein klei maakt ze met een mesje hele soepele bewegingen op gevoel. Of ze pakt de klei tussen haar handen en vormt het zo tot een bewegende vorm. Hierdoor is geen enkel sieraad hetzelfde, zelfs een paar oorbellen is nog ongelijk aan elkaar, omdat het niet met een mal is gedaan maar uit de hand.

Omdat alles met de hand is gemaakt door Charlotte zelf is het een tijdrovend proces. Het duurt vaak een maand of meer voordat een nieuwe lading sierraden klaar is. Dit komt omdat het porselein een aantal keer op een hoge temperatuur gebakken moet worden.

Om inspiratie te krijgen voor een nieuwe collectie is Charlotte vaak in het bos te vinden waar ze wandelingen maakt en kijkt wat er te ontdekken valt in de natuur. Zoals een paddenstoel, hoe lopen de vormen en hoe zien de lijnen van de sporen eruit. De natuur is imperfect en kent allerlei verschillende vormen die uit zichzelf zijn ontstaan. Dat is wat Charlotte inspireert en wat ze toepast in haar eigen werk. Ze laat zich leiden door haar gevoel en kijken waar de hand heen gaat en wat de klei doet.

Een oorbel van Charlotte Godfriedt is uniek en imperfect. Je ziet dat het met de hand gemaakt is door kleine imperfecties en door de organische asymmetrische vormen. Het is sereen en zacht, net als de huid van een mens of de hoed van een paddenstoel. Het is op gevoel gemaakt met veel aandacht en tijd.

April 2021, Studio Charlotte Godfriedt